Page 21 - Demo
P. 21
19MURI I KAT%u00cbRTMuri i kat%u00ebrt %u00ebsht%u00eb %u201cmuri%u201d imagjinar q%u00eb vihet midis publikut dhe aktor%u00ebve dhe, me an%u00eb t%u00eb t%u00eb cilit, publiku sheh shfaqjen. Ky mur imagjinar %u00ebsht%u00eb nj%u00eb nga konvencionet m%u00eb t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsishme, sidomos n%u00eb teatrin realist, ku veprimi zhvillohet si n%u00eb jet%u00eb dhe, sidomos n%u00eb ato shfaqje ku skenografia ka form%u00ebn e nj%u00eb dhome me tre mure (q%u00eb nga vjen dhe shprehja muri i kat%u00ebrt). Ky konvencion lidhet, gjithashtu, me k%u00ebrkes%u00ebn teknike q%u00eb aktor%u00ebt t%u00eb mos ndikohen nga prania e publikut, duke v%u00ebn%u00eb midis tij dhe vetes nj%u00eb penges%u00eb imagjinare.KONVENCIONET E STRUKTUR%u00cbS DRAMATIKE DHE RREGULLAT E LOJ%u00cbSMeq%u00eb shfaqja teatrale zhvillohet brenda nj%u00eb kohe dhe hap%u00ebsire t%u00eb caktuar, me q%u00ebllim q%u00eb t%u00eb sigurohet dinamik%u00eb n%u00eb zhvillimin e ngjarjeve skenike dhe konfliktit dramatik, edhe drama e shkruar p%u00ebrdor disa konvencione ose rregulla loje, t%u00eb cilat jan%u00eb:Hap%u00ebsira e kufizuar %u2013 Teatri %u00ebsht%u00eb i kufizuar n%u00eb nj%u00eb hap%u00ebsir%u00eb q%u00eb quhet sken%u00eb, edhe veprimi i pjes%u00ebs vet%u00eb %u00ebsht%u00eb i mbyllur brenda nj%u00eb bote t%u00eb vet%u00ebn, dometh%u00ebn%u00eb brenda nj%u00eb universi t%u00eb trilluar ku gjenden t%u00eb gjitha personazhet dhe ngjarjet e dram%u00ebs, jasht%u00eb orbit%u00ebs s%u00eb t%u00eb cil%u00ebs askush nga karakteret dhe veprimet nuk mund t%u00eb l%u00ebviz%u00eb. Koha e kufizuar %u2013 Shfaqjet m%u00eb t%u00eb gjata t%u00eb regjistruara jan%u00eb disa pjes%u00eb q%u00eb viheshin n%u00eb mesjet%u00eb, q%u00eb quhen t%u00eb ciklit. Nj%u00eb seri zgjaste disa dit%u00eb. Edhe n%u00eb festivalet e Greqis%u00eb s%u00eb lasht%u00eb, pjes%u00ebt shfaqeshin disa dit%u00eb me radh%u00eb. Gjithsesi, k%u00ebta shembuj jan%u00eb p%u00ebrjashtime. Sot, shumica e shfaqjeve kufizohet n%u00eb nj%u00eb deri n%u00eb tre or%u00eb. Forca me karakter t%u00eb fort%u00eb kund%u00ebrshtues %u2013 Shumica e sporteve p%u00ebrfshijn%u00eb dy skuadra ose dy individ%u00eb q%u00eb ndeshen me nj%u00ebri-tjetrin. Shembulli m%u00eb i qart%u00eb %u00ebsht%u00eb boksi, nj%u00eb sport q%u00eb k%u00ebrkon forc%u00eb fizike, karakter, guxim, agresivitet. N%u00eb teat%u00ebr, ndeshja ka karakter dhe tension dramatik; shpesh ndeshet e mira me t%u00eb keqen, e moralshmja me t%u00eb pamoralshmen, engj%u00eblli me djallin. KONVENCIONET TEATRORE DHE NDIKIMET E KOH%u00cbSKonvencionet teatrore jan%u00eb t%u00eb ndryshme n%u00eb koh%u00eb t%u00eb ndryshme. Ato lidhen me m%u00ebnyrat, kultur%u00ebn, shijet dhe tiparet e tjera t%u00eb koh%u00ebs. N%u00eb teatrin shekspirian, konvencioni i komunikimit direkt me publikun dhe skenat e hapura ku dekori ishte i pap%u00ebrcaktuar, kishin nj%u00eb ndikim n%u00eb struktur%u00ebn e pjes%u00ebve t%u00eb Shekspirit. N%u00eb pjes%u00ebt bashk%u00ebkohore, q%u00eb i p%u00ebrkasin koh%u00ebs son%u00eb dhe q%u00eb flasin p%u00ebr nj%u00eb mjedis t%u00eb njohur, k%u00ebto konvencione dhe ndikime mund t%u00eb mos perceptohen leht%u00eb. SIMBOLIZMI DHE KONVENCIONET TEATRORESi%u00e7 e dim%u00eb, simboli %u00ebsht%u00eb paraqitja e figurshme e nj%u00eb objekti ose fenomeni, duke p%u00ebrdorur nj%u00eb send tjet%u00ebr q%u00eb ka ve%u00e7ori e karakteristika t%u00eb ngjashme me ato t%u00eb sendit a fenomenit t%u00eb p%u00ebrmendur. P%u00ebrdorimi i tij n%u00eb nj%u00eb shfaqje teatrore mund t%u00eb ket%u00eb nj%u00eb forc%u00eb t%u00eb madhe shpreh%u00ebse. Simbolet mund t%u00eb zhvillohen n%u00ebp%u00ebrmjet mjeteve t%u00eb tilla Foto e nj%u00eb skenografie simboliste, e cila edhe pse nuk na shpjegon menj%u00ebher%u00eb se %u00e7far%u00eb p%u00ebrcjell, na b%u00ebn aktiv%u00eb, duke nxitur fantazin%u00eb ton%u00eb e duke na rr%u00ebmbyer n%u00eb bot%u00ebn e saj dhe t%u00eb atij q%u00eb e ka krijuar.

